Wetenschap en actualiteit: een vanzelfsprekend huwelijk?

Debat met hoogleraar en econoom Maarten Pieter Schinkel en Zembla-programmamaker Jos van Dongen

31mei2018 17.30 - 19.15

Lezing

Is het voor wetenschappers interessant om actuele maatschappelijke issues te onderzoeken? En is het voor journalisten goed mogelijk om met wetenschappers daarin samen te werken? Deze vragen staan vandaag centraal in een debat tussen hoogleraar economie Maarten Pieter Schinkel en Zembla-programmamaker en journalist Jos van Dongen. De samenwerking tussen wetenschappelijk onderzoek en journalistiek is verre van vanzelfsprekend. Toch blijken er goede voorbeelden te zijn waarmee onderzoek invloed heeft gehad op de actualiteit, en waar journalisten en onderzoekers samen konden werken om de actualiteit te beïnvloeden.

De dynamiek tussen wetenschap en journalistiek

Op 31 mei bespreekt econoom Maarten Pieter Schinkel (potentieel UvA Docent van het Jaar!) de dynamiek tussen wetenschap en actualiteit. Journalist en programmamaker Jos van Dongen zal vanuit zijn praktijk reageren op de zin van economisch onderzoek op de journalistiek en de maatschappij. Een lezing van een dynamisch koppel waarna er ruimte is voor vragen en discussie met de zaal.
Maarten Pieter Schinkel heeft met zijn onderzoek meerdere keren aangetoond dat de inhoud van zijn onderzoek effect kan hebben op maatschappelijk denken of zelfs op het aanpassen van regelgeving.
Zo toonde hij aan dat de hypotheekrentes in ons land bijna een heel procent hoger lagen dan elders in Europa, met een verklaring gebaseerd op speltheorie. Oorzaak waren specifieke staatssteuncondities die de Nederlandse banken in de loop van 2009 opgelegd kregen door de Europese Commissie, waardoor de concurrentie tussen hypotheekaanbieders vrijwel uitgeschakeld was. Zijn verklaring bleek sterker dan die van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (nu Autoriteit Consument en Markt) en De Nederlandsche Bank. De Europese Commissie herzag de condities.
Recent ontwikkelde Schinkel een nieuwe karteltheorie om de internationale Libor en Euribor schandalen te begrijpen als mogelijke vormen van samenzwering tussen alle betrokken banken. Zijn model geeft inzicht in welke partijen zijn benadeeld en hoe de Autoriteit Financiële Markten deze belangrijke interbancaire rentes kan monitoren. Ook in het lopende herziening van de bepaling van deze financiële benchmarks
Ook leverde hij fundamentele kritiek op initiatieven van het Ministerie van Economische Zaken om kartelafspraken tussen ondernemingen toe te staan als hiermee duurzame productie (“sustainability”) gediend zou zijn – met als meest spraakmakende geval de kwestie van De Kip van Morgen. De Europese Commissie staat zeer sceptisch tegenover dit opmerkelijke Nederlandse beleid.    

Over de sprekers

Maarten Pieter Schinkel is hoogleraar Economie en co-directeur van het Amsterdam Center for Law and Economics (ACLE) aan de UvA. Hij slaat in zijn onderzoek een brug tussen maatschappelijk relevante vraagstukken en fundamenteel wetenschappelijk onderzoek. Schinkel’s werk wordt regelmatig verslagen in onderzoeksjournalistieke media zoals Zembla, NRC en Follow the Money. Begin dit jaar won Schinkel de Van der Schroeffprijs 2017, de prijs voor de beste docent van UvA Economie en Bedrijfskunde. We starten vanavond een half uur later, omdat Schinkel genomineerd is voor de UvA Docent van het Jaar, waar in de middag de bekendmaking van plaats vindt.

Jos van Dongen (1962) studeerde journalistiek in Kampen en in Kansas (VS) en politicologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Hij werkte als journalist voor verschillende programma's zoals ‘Vesuvius’, ‘Kenmerk’ (beide IKON TV) en ‘Lopende Zaken’ (VPRO). Van Dongen is bijna 20 jaar werkzaam bij het televisieprogramma ‘Zembla’. Hij begon daar als researcher en onthulde in 2001 samen met Oskar van de Kroon de 'Bouwfraude', een uitzending die een parlementaire enquête tot gevolg had. Vanaf 2003 is hij maker/regisseur met uitzendingen zoals 'Liever Failliet', ‘De Heilige Ayaan', ‘Hypotheek als melkkoe’ en ‘de prijs van het goedkope medicijn’. Hij won verschillende prijzen waaronder 'de Loep' (VVOJ award), ’De Tegel' en de ‘Pfizer persprijs’. In 2001 was hij een van de oprichters van de Vereniging van Vlaamse en Nederlandse onderzoeksjournalisten (VVOJ).

Blijft u eten?

Na het debat serveren wij, inmiddels traditioneel, een ‘clubschotel’ voor 15 euro. Leden ontvangen 15% korting.

Programma donderdag 31 mei

(NB. het programma start een half uur later dan u van ons gewend bent)

17.30 inloop
18.00 start programma
19.15 einde programma
Aansluitend borrel en clubschotel (optioneel)

Amsterdamse Academische Club

  • Amsterdamse Academische Club (AAC)

    Oudezijds Achterburgwal 235 | 1012 DL Amsterdam
    +31 (0)20 525 1570

    Ga naar detailpagina

Gepubliceerd door  Amsterdamse Academische Club